بسیاری تصور میکنند اگر مدیری باهوش باشد، تصمیمهای درستی هم میگیرد.
فروش یک شرکت بهطور ناگهانی کاهش پیدا کرد.
مدیرعامل شرکت فردی باهوش و باتجربه بود. او برای اینکه سریع بحران را کنترل کند، در اولین جلسه مدیریتی تصمیم گرفت بخشی از نیروهای شرکت را تعدیل کند تا هزینهها کاهش پیدا کند.
چند ماه بعد اما وضعیت شرکت بدتر شد. با از دست رفتن نیروهای کلیدی، کیفیت خدمات کاهش پیدا کرد و چند مشتری مهم نیز شرکت را ترک کردند.
بعدها مشخص شد مشکل اصلی شرکت نه تعداد کارکنان، بلکه ضعف در استراتژی فروش و تغییر شرایط بازار بوده است.
مدیر باهوش بود؛
اما تصمیم او نتیجه چند خطای ذهنی رایج در زمان بحران بود.
اما واقعیت این است که تاریخ پر از افرادی است که بسیار باهوش بودند اما تصمیمهای اشتباهی گرفتند که به شکستهای بزرگ منجر شد.
مشکل اینجاست که هوش بالا لزوماً به معنی تصمیمگیری درست نیست.
گاهی حتی برعکس، افراد باهوش بیشتر در دام خطاهای ذهنی میافتند.
در ادامه به چند دلیل مهم میپردازیم که چرا حتی افراد باهوش هم ممکن است تصمیمهای اشتباه بگیرند.
_______________________________________________
۱. اعتماد بیش از حد به خود
افراد باهوش معمولاً به توانایی تحلیل و قضاوت خود اعتماد زیادی دارند.
این اعتماد در بسیاری از مواقع مفید است، اما وقتی از حد بگذرد تبدیل به اعتماد به نفس کاذب میشود.
در این حالت فرد تصور میکند:
● نیازی به بررسی بیشتر ندارد
● احتمال اشتباه او کم است
● نظر دیگران اهمیت زیادی ندارد
این طرز فکر میتواند باعث شود فرد اطلاعات مهم را نادیده بگیرد و تصمیمهای عجولانه بگیرد.
_______________________________________________
۲. توهم دانایی
یکی از خطاهای رایج ذهنی این است که افراد تصور میکنند موضوعی را بهتر از آنچه واقعاً هست میفهمند.
افراد باهوش به دلیل تجربه و دانش زیاد ممکن است احساس کنند تقریباً همه چیز را میدانند.
اما در واقع بسیاری از مسائل پیچیدهتر از آن هستند که در نگاه اول به نظر میرسند.
این توهم دانایی باعث میشود فرد:
● کمتر سؤال بپرسد
● کمتر تحقیق کند
● سریعتر تصمیم بگیرد
و همین موضوع احتمال خطا را بالا میبرد.
_______________________________________________
۳. تحلیل بیش از حد
برخلاف تصور، همیشه تصمیمهای های اشتباه از بی فکری به وجود نمیآیند.
گاهی بیش از حد فکر کردن هم مشکل ایجاد میکند.
افراد باهوش معمولاً توانایی تحلیل بالایی دارند و میتوانند سناریوهای مختلف را بررسی کنند.
اما وقتی تحلیل بیش از حد شود، تصمیمگیری سختتر میشود.
در این حالت فرد:
● دائماً گزینهها را بررسی میکند
● از اشتباه میترسد
● تصمیم را به تعویق میاندازد
این وضعیت به چیزی معروف است به:
فلج تحلیلی (Analysis Paralysis)
_______________________________________________
۴. نادیده گرفتن نظر دیگران
یکی از خطرات پنهان هوش بالا این است که فرد ممکن است ناخودآگاه فکر کند نظر خودش از دیگران معتبرتر است.
در نتیجه:
● کمتر به بازخورد گوش میدهد
● دیدگاههای متفاوت را جدی نمیگیرد
● تصمیمها را به تنهایی میگیرد
در حالی که بسیاری از تصمیمهای بهتر نتیجه ترکیب دیدگاههای مختلف هستند.
_______________________________________________
۵. تأثیر احساسات در تصمیمگیری
حتی افراد بسیار باهوش هم از احساسات تأثیر میگیرند.
گاهی تصمیمها تحت تأثیر عواملی مثل:
● ترس
● هیجان
● فشار محیط
● عجله
گرفته میشوند.
و باعث می شود فرد باهوش تصمیمات اشتباه بگیرد.
_______________________________________________
جمع بندی
هوش بالا یک مزیت مهم است، اما به تنهایی تضمینکننده تصمیمهای درست نیست.
برای تصمیمگیری بهتر، علاوه بر هوش به مواردی مثل:
● آگاهی از خطاهای ذهنی
● شنیدن دیدگاه دیگران
● بررسی دقیق اطلاعات
● مدیریت احساسات
نیاز داریم.
شناخت این عوامل میتواند کمک کند تصمیمهای آگاهانهتر و منطقیتری بگیریم.
برای ادامه این مسیر و مطالعه مقالات جدید، کافی است سایت محمد ناظوری را دنبال کنید.
دیدگاهها